स्टॉकहोम : या वर्षीचा (२०२५) नोबेल पुरस्कार तीन अर्थशास्त्रज्ञांना देण्यात आला आहे: जोएल मोकिर (यूएसए), पीटर हॉविट (यूएसए) आणि फिलिप अघियन (यूके) अशी त्यांची नावे असून, १२ ऑक्टोबर २०२५ रोजी जाहीर करण्यात आली.
नोबेल समितीने म्हटले आहे की या अर्थशास्त्रज्ञांनी नवोपक्रमामुळे आर्थिक विकास कसा होतो हे दाखवून दिले आहे. तंत्रज्ञान वेगाने बदलते आणि आपल्या सर्वांवर परिणाम करते. नवीन उत्पादने आणि उत्पादन पद्धती सतत जुन्या उत्पादनांची जागा घेतात आणि ही प्रक्रिया कधीही संपत नाही. हा शाश्वत आर्थिक विकासाचा आधार आहे, ज्यामुळे जगभरातील लोकांचे जीवनमान, आरोग्य आणि राहणीमान सुधारते. विजेत्यांना ११ दशलक्ष स्वीडिश क्रोना (१०.३ कोटी), सुवर्णपदक आणि प्रमाणपत्र मिळेल. हे पुरस्कार १० डिसेंबर रोजी स्टॉकहोममध्ये प्रदान केले जातील. नोबेल समितीच्या मते, जोएल मोकिरने सतत आर्थिक वाढ का शक्य आहे हे स्पष्ट करण्यासाठी इतिहासाकडे पाहिले. त्यांनी असा युक्तिवाद केला की जर नवीन शोध आणि सुधारणा चालू राहायच्या असतील तर काहीतरी कार्य करते हे जाणून घेणेच नव्हे तर ते का कार्य करते हे देखील समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.
औद्योगिक क्रांतीपूर्वी, लोकांना हे समजत नव्हते, ज्यामुळे नवीन शोध आणि शोधांचा योग्य वापर करणे कठीण झाले. शिवाय, मोकिर यांनी सांगितले की समाजासाठी नवीन कल्पनांसाठी खुले असणे आणि बदल स्वीकारणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. फिलिप अघियन आणि पीटर हॉविट यांनी सतत आर्थिक वाढ कशी होते हे स्पष्ट करण्याचा प्रयत्न केला. १९९२ मध्ये, त्यांनी क्रिएटिव्ह डिस्ट्रक्शन नावाचे मॉडेल विकसित केले.
